Showing posts with label ලංකාගමනය. Show all posts
Showing posts with label ලංකාගමනය. Show all posts

Monday, June 1, 2015

මහින්දාගමනයට ප්‍රශස්ති කීම

මේ බුද්ධාන්තරය තුල ශ්‍රී ලංකාද්වීපය එහි සැබෑ උරුමක්කරුවන් විසින් ජීවමාන බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත තෙවරක් ම පූජා කර තිබේ. බුද්ධත්වයෙන් පළමු වර්ෂයේ වස්සාවසානයේ දී ප්‍රථම රහතුන් සැට නම ධර්ම ප්‍රචාරය පිණිස පිටත් කොට තනිවම උරුවෙල් දනව්වට වැඩි අප මහා ස්වාමිදරුවාණන් වහන්සේ, උරුවෙල් කසුප් තවුසාගේ අසපුවේ වැඩ වසන සමයේ දුරුතු පුර පසළොස්වක් දා සෘද්ධියෙන් ලක්දිව් වැඩම කර යකුන් දමනය කර ඔවුන්ගෙන් පූජා පිළිගන්නා ලදී.

බුද්ධත්වයෙන් පස් වන වර්ෂයේ බක් පෝ දා චූලෝදර-මහෝදර නා රජවරුන්ගේ කළහය සංසිඳවීම පිණිස වැඩම කළ උන් වහන්සේ නාගයින්ගේ පූජා පිළිගන්නා ලදී. ඒ අවස්ථාවේදී මණිඅක්ඛිත නා රජුගෙන් ලැබුණු ආරාධනය මත තෙවන වර කැළණිය ඇතුළු ස්ථාන තුදුසක් වෙත වැඩම කළ වැඩම කළ උන්වහන්සේ ශ්‍රී පාද ලාංජනය පිහිටුවා සබරගමුවේ සුමනසමන් දෙවියන් ඇතුළු දෙවියන්ගේ පූජා ලැබ ලක්දිව පූජා භූමියක් බවට පත් කළහ.

බිම්බිසාර නරපතීන් විසින් බෝසත් සිද්ධාර්ථයන්ට අංග-මගධ දෙරටේ අර්ධ රාජ්‍යය පැවරීමෙන් පසු දඹදිව වෙනත් කෙනෙකුන් විසින් උන් වහන්සේට රාජ්‍යය පවරා දී නැත. ඉහත කතා පුවත් අනුව පෙනී යන්නේ මේ ලක්දිව රාජ්‍යය තෙවාරයකදී උන් වහන්සේට පූජා කර තිබෙන බවයි. තමන් වහන්සේගේ සාෂණය පන්දහසක් කල් පවත්නේ මේ පුණ්‍ය භූමිය මත බව දත් මහසතාණෝ ලක්දිව් රාජ්‍යය පිළිගෙන වදාළහ. එසේ හෙයින් මේ ලක්දිව බුද්ධ රාජ්‍යය යැයි හැඳින්වීම අතිශයින්ම සුදුසුය.






Thursday, June 12, 2014

මහින්දාගමනය සියල්ලේ ආරම්භයද?



පුරාවිද්‍යා ගවේෂණ කරන මහාචාර්‍ය රාජ් සෝමදේව ඇතුළු පිරිස
අසිරිමත් පොසොන් පෝ දා සිදු වූ මාර දූවරුන් පරාජය කර පළවා හැරීම ගැනත් මහින්දාගමනය ගැනත් අපි පසුගිය වසරේ කතා කළෙමු. එසේම, බුදුරදුන් තෙවරක් ලක්දිවට වැඩම කර යකුන් (ඊනියා යක්‍ෂ ගෝත්‍රිකයින් නොවේ) ගිරි දිවයිනට පළවා හැරීම ගැනත්, නාගයින් සමගි සමාදාන කිරීම ගැනත්, දෙවියන් උපාසකයින් බවට පත් කිරීම ගැනත් සාකච්ඡා කළෙමු. තථාගතයන් වහන්සේ ලක්දිව වැඩම කළ තුන් වන වාරයේ දී සමවත් සුවයෙන් වැඩ සිටි ස්ථාන සහ ප්‍රථම හා ද්විතීය ගමනේදී වැඩ සිටි ස්ථානත් සහිතව සොළොස්මස්ථානයක් පූජනිය බවට පත් කළ සැටි ඉගෙන ගත්තෙමු.

Wednesday, January 15, 2014

ඉතිහාසය අලුතින් ලිවීම



"ලංකාවේ ඉතිහාසය අලුතින් ලියම්හ"යි අභිනවයෙන් තේරී පත් වූ උතුරු පළාතේ මහඇමතිවරයා පාරම් බා තිබේ. නව වසරේ කදිම අදහසකි. උතුරු පළාතේ ජනයා මේ වන විට කේතුමතී පුරයක සැපසේ වෙසෙන බැවින් විය යුතුයි මහජන මුදලින් වැටුප් ලබන ඒ පළාතේ මහඇමතිතුමාට මෙවැනි අදහස් පහල වන්නේ. උතුරු පළාතත් ලංකාවේ කොටසක් බැවින් ලංකාවේ පුරවැසියෙක් වශයෙන් ඉතිහාසය ලිවීමේ අදහසක් පහල වීම සාමාන්‍ය දෙයක් බවත්, ඒ අදහස පහල වූ ප්‍රථම හා එකම පුද්ගලයා තමන් නොවන බවත් එතුමා නොදන්නා බව පෙනේ. ලක්දිව වංශකතා ලියැවුණු ඉතිහාසයකි. දීපවංශය, මහාවංශය, බෝධිවංශය, දළදාවංශය, එළුඅත්තනගලුවංශය ඈ වංශකතා ලියැවුනේ මේ රන් පොළොව මතයි. ඉතිහාසය ලිවීමේ මෙකී ආසාව කොතරම් සාමාන්‍යකරණය වූ කටයුත්තක්දැයි පැහැදිළි වන්නේ මීට වසර හාරසීයකට පෙර යාපනය ආදී ලංකාවේ මුහුදුබඩ පළාත් කිහිපයක් යටත් කොටගත් ලංසින්ට පවා මේ අවශ්‍යතාවය ඇති වීමෙනි. ඉතිහාසයකැයි ඒත්තු ගැන්විය හැකි යමක් ලියා ගත නොහැකි වූ ලංසින් විසින් යාල්පාන වෛපවමාලෙයි නම් කෘතියක් එකල යාපනයේ විසූ මයිල්වාගන පුලවර් නම් තක්කඩියෙකු ලවා ලියවා ගත් බව පෙනේ. මේ පොත ලියූ පුලවරයා තක්කඩියෙක් බව ඒත්තු යන්නේ ලක්දිව ලියවුණු වෙනත් කිසිම වංශකතාවක් සමග නොගැළපෙන අත්‍යන්ත කෙබර වලින් පිරුණු විකාරයක් ඉතිහාසකැයි ඉදිරිපත් කිරීමෙනි. මේ සමහර විටක පුලවරයාගේම වැරද්දක් නොව, ඔහු විසින් ලියැවුණු ප්‍රබන්ධය සැබෑ ඉතිහාසයක් ලෙස පටලවා ගත් අපේ කාලයේ පණ්ඩිතයින්ගේ තකතීරු කමක්ද විය හැකිය.

ඉතිහාසය ග්‍රන්ථකරණය
වඳ වී ගිය ත්‍රස්තවාදී ජන කණ්ඩායමක වර්තමාන අවශේෂයන්හි නියෝජිතයා වන උතුරු පළාත් මහඇමති වරයා නොදන්නා මුත් (නොඑසේනම් නොදන්නා බව පෙන්වන මුත්) ලංකාවේ ඉතිහාසය ලිවීම නම් බෝ වන රෝගයකි. කැඩුණු කුඹ ගසක් සාදා ගැනීමට ලංකාවට ගොඩ බැස මෙහි වසර කීපයක් ගත කර ආපසු ගිය නැවක සුළු සේවකයෙක් තම ගමන් විස්තරය අළලා පොතක් ලිවීය. එහි හරි වැරදි බැලීමට ලක්දිව ගැන දන්නා උගතෙක් එංගලන්තයේ නොසිටි ඒ කාලයේ සුද්දන් විසින් ඒ පොත හරිය කියා පිළිගැනීම ගැටළුවක් නැතත් අද වෙසෙන සමහරු (මුන් සුද්දන් නම් නොවේ) ඒ පොත බයිබලය මෙන් පිළිගෙන පුරාතන සිංහලයට ගරහත්. මේනම් ඉතිහාසය පාසැල් වලින් ඉවත් කිරීමේ දෝෂය මිස වෙන කිසිත් නොවේ. රොබට් නොකොස්‌ නම් ඒ සුළු සේවකයා සිය රට ගිය පසුත් ඊට පෙරත් බොහෝ බටහිරයින් විසින් ලක්දිව විස්තර ලියා තබා තිබේ. ඒවා අදට ඉතිහාස වාර්තා ලෙස සළකුණත් ඒවා ලියැවුණු කාලයේ නම් එදිනෙදා වාර්තා, පෞද්ගලික මතවාද සහ ප්‍රබන්ධ පමණකි.

පෙරදිග දැනුම බටහිර නොයෙක් විද්‍යාවන් විසින් උකහා ගැනීමට උත්සාහ දරන කාලයේ, එනම් ක්‍රි.ව. 18 වන සහ 19 වන සියවස් වලදී ලංකාවේ ඉතිහාසය බටහිරයින්ගේ අවධානයට පාත්‍ර විය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ජර්මන් ජාතික විල්හෙල්ම් ගෛගරයන් විසින් මහාවංශය ඉංගිරිසියට පරිවර්තනය කරන ලදැයි කියැවේ. එතැන් පටන් බටහිර රටවල විවිධ විද්වත්හු ලක්දිව ඉතිහාසය තම තමන්ට රුචි අයුරින් නැවත නැවත ලිවීම විනෝදාංශයක් කර ගත්හ. මෙකලනම් මේ කටයුත්ත ජයටම කෙරෙන්නේ සුවිඩන නම් උතුරු කෙළවරේ ඇති රාජ්‍යයක උප්සලා නම් සරසවියක බවයි ආරංචිය. උතුරු කෙළවරේ ඇති මේ රාජ්‍යයන් අර වඳ වී ගිය ත්‍රස්තවාදී නඩයට උපකාර කළේ නිකංම විය නොහැක. එසේම උතුරු පළාතේ මහඇමති වරයා "ඉතිහාසය නැවත ලියම්හ"යි දැන් දැන් වහසි බස් දොඩන්නේ පුලවරයාට වඩා වැඩිතර තක්කඩියෙක් වන සුවිඩන විශ්වවිද්‍යාලයේ මහාචාර්ය පීටර විසින් කරගෙන යනු ලබන සිංහලයේ දෙමළ ඉතිහාසයක් නිර්මාණය කිරීමේ ව්‍යාපෘතිය අවසන් අදියරට ලං ලං වී ඇති බැවින්ද?

මේ මහාවංශය ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ පරිශිෂ්ඨයක් ලෙස ඇතුල් කිරීමට සුදුසු කාලයයි.

Friday, May 24, 2013

සමනල පව්වේ සිරිපා පිහිටවූ වෙසක් පුර පසළොස්වක

සකල ලෝකවාසි බෞද්ධ ජනතාවට පමණක් නොව මුළු තුන්ලෝකයටම ඉතාම වැදගත් සිදු වීම් සිදු වූ මාසය වෙසක් මාසයයි. ගස් වැල් මලින් පිරී ගොස් මුළු ලංකාවම මංගල සිරියක් උසුලන්නේ මේ කාලයේදීය. දෙමාසයක්‌ පමණ ජනයා ක්ලාන්ත කළ ග්‍රීස්මය කෙමෙන් අඩු වී ගොස් පරිසරය සිහිල් බවක් දනවයි. නිරිත සහ බටහිර දෙසින් සුළං හමන්නට පටන් ගන්නේ සරුංගල් අතැති පොඩි උන් සහ මහ උන්ද වෙල් එළි හා පිට්ටනි වලට රොක් කරමිනි. කාලගුණය සෞම්‍ය වන අතර කඩින් කඩ වැසි ද ඇති වෙයි. පොත් සාප්පු, සිල්ලර වෙළෙඳ සල් වල එළිපිට සව් කොළ ගොඩ ගසා විකිණෙන්නේ සරුංගල් සෑදීම පිණිස පමණක් ම නොවේ. ඕවිටි වල වතු වල ඉබාගාතේ වැඩුණු පුවක් ගස් වලට උණ ගස් වලට මේ අපල කාලයකි. මේ අසරණ ගස් ගැන අනුකම්පාවෙන්දෝ මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව ලංකාවේ පදික වේදිකා හා තාවකාලික කඩ ඉදි කරගෙන මහජනයාට ලාභයට විකල්ප අළෙවි කරයි. ඒවා රෙඩි මේඩ්ය. ජනයා ආමිස ප්‍රතිපත්ති පූජාවන්ගෙන් බුදුන් පිදීමට ලක ලැහැස්ති වෙති.

මේ ජනයා තොරන් බඳිමින්, පහන් කූඩු දල්වමින්, දන්සැල් දෙමින්, වන්දනා ගමන්හි නියැලෙමින් මේ සමරන්නේ සනරාමර ලෝකශිවන්කර ශ්‍රී සම්බුද්ධ දිවාකරයානන් වහන්සේගේ ඉපදීම බුදුවීම හා පිරිනිවන් පෑම යන තුන්මහා මංගල්‍යයයි. ලංකාවේ වැඩිම ජනතාවක් පෙහෙවස් සමාදන් වීම පිණිස දිවයින පුරා පිහිටි වෙහෙර විහාරස්ථාන හා සිද්ධස්ථාන වලට එක් රොක් වන්නේ වෙසක් පුන් පෝයටයි. එකී විහාරස්ථාන වල කථින පින් කම් වලට නොදෙවෙනි පින් කම් රාශියක් මේ පොහොය මුල් කොටගෙන සිදු වේ. මහනගර සුළු නගර වල නොයෙක් සමිති, සමාගම්, සංවිධාන මුල් වී පහන් කූඩු, භක්ති ගීත තරඟ සංවිධානය කෙරේ. වෙසක් කලාප කියා මේ වෙනුවෙන් ම වීථි වෙන් කර ගැනීම ද සිරිතකි. වෙසක් පුර පසළොස්වක් දිනයෙන් ඇරඹෙන මේ ආමිස පූජා බොහෝ විට අව අටවක් දිනය වන තෙක් ම ජයට පැවැත්වේ. බොහෝ ජනයාට පින් සහ පව් බොහෝ පහසුවෙන් පුරා ගැනීමට මේ සුදුසුම කාලයයි.

වෙසක් පෝ දින සිදු වූ සම්බුදු තෙමගුල අරමුණු කොට ලියැවුණු එවන් ගීයකට සවන් දෙමු.
අමා දහර දිය ගලා ගලා
තුරු ලතා තුළින් මල් පියලි සලා
ජය හඬින් ලොවට සිහ නද පතුරා
ලෝසත අතරින් ජනිත වුණා
අමා දහර දිය ගලා ගලා - තුරු ලතා තුළින් මල් පියලි සලා...
සැපෙහී කිමීදී දුකෙහි ගැලීලා
මැදුම් පිළිවෙතින් අමා සුව ලබා
දහම් සුවඳ මල් දසතම පතුරා
සියලු කෙලෙස් මැඩ බුදු වූවා
අමා දහර දිය ගලා ගලා - තුරු ලතා තුළින් මල් පියලි සලා...
ජීවිතයේ ඇති නොනිමි අතිර බව
ලොවට පැතුරු කරුණාවේ අම ගුණ
සියලු සතුන් වෙත දහම් රස පෙවූ
කරුණාබර නෙත් නිවී ගියා
අමා දහර දිය ගලා ගලා - තුරු ලතා තුළින් මල් පියලි සලා...
වෙසක් මාසයේ සිදු වූ බුදු තෙමගුල හා බැඳුනු සිදු වීම් දහස් ගණනකි. එසේ හෙයින් ඒ ගැන වර්ණනා කිරීම වික්ටර් රත්නායක ශූරින් විසින් ගැයෙන ඉහත ගීතයට ලඝු කොට වෙසක් මාසය ආශ්‍රිත තවත් සිදු වීම් සළකා බලමු.

සුමේධ තවුසාණන් දීපංකර බුදුන් පාද මූලයේදී නියත විවරණ ලැබීම

අප වෙසෙන මේ කල්පය මහාභද්‍රකල්පයට නම් වෙයි. මහාභද්‍රකල්පයට සාරාසංඛ්‍ය කල්ප ලක්‍ෂයක් එපිට සාරමන්ඩ නම් කල්පයක් වීය. ඒ කප තණ්හංකර, මේධංකර, දීපංකර නම් සම්මා සම්බුදු වරයන් වහන්සේලා තුන් නමක් පහල වූහ. ඒ බුදුරජාණන් වහන්සේලා ගෙන් අන්තිම දීපංකර නම් දිවාකරයාණන් වහන්සේ මුළු ලොව් දහම් අමා ජලයෙන් තෙමා වදාරමින් සිටින සමයේ අප මහා බෝසතාණෝ අමරාවතී නම් නුවරක බ්‍රාහ්මණ මහාසල් කුලයෙක සුමේධ නමින් ඉපිද ප්‍රඥාවෙන් සංසාර දුක දැන නිවන් පතා තාපස පැවිද්දෙන් පැවිදි වී හිමාලයේ පන්සලක් කොටගෙන වසත්. උන් වහන්සේ පැවිදිව සත් දවසකින් උපදවා ගත් පංචාභිඥා හා අෂ්ඨ සමාපත්ති ඇත්තේය, මහත් සෘද්ධි ඇති සේක.

මෙසේ වසන උන් වහන්සේ එක් දිනක් අහසින් වඩින්නේ, රම්‍යවති නම් නුවරට යන මග සරසනා මිනිසුන් දිටී. සුමේධ තාපසයන් වහන්සේ ඒ දැක ආකාශයෙන් බිමට බැස මේ කිමදැයි විචාරා බුදුන් වඩින බැව් දැන උපන් ප්‍රීතියෙන් මටත් කොටසක් දෙව් යැයි ඉල්ලීය. බෝසතුන්ගේ සෘද්ධි දුටු ඒ මිනිස්සු එක්තරා මහත් කලල් වගුරක් උන් වහන්සේට පවරා දුන්හ. බෝසතාණන් වහන්සේ සිතන්නාහු, මාගේ සෘද්ධියෙන් මේ වල ගොඩ කිරීම මහත් දෙයක් නොවෙයි. එසේ වුවත්, ආනුභාවයෙන් කරන්නා වූ සත්කාරයෙහි ඇලුම් හැර ඇඟින් ඩා සොලවා කරන්නා වූ සත්කාරයම උතුම් යැයි සිතාලා උදැල්ලක් හා කූඩයක් ගෙන කාර්යය ඇරඹුවා හු ය.

මෙසේ වගුර ගොඩ කරන්නා වූ කල කාලය ඉක්ම ගියේය, වගුර මදක් ඉතිරි වී ගියේය, සාරලක්‍ෂයක් මහරහතන් පිරිවරා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉදිරියේ වඩින්නේය. මෙසේ සවණක් ගන බුදු රැසින් බබල බබාලා තමන් ඉදිරියේ වැඩ සිටියා වූ බුදුන් දැක ප්‍රීතීන් පින පිනා අද මාගේ ජීවිතය බුදුන්ට පුදන්නේ මැ යි සිතා තමන් පොරවා සිටි අඳුන් දිවි සම කලල් වසා අතුරා බුදුන් දෙසට සිරස නමා ඒ මත්තෙහි හොත්තේ ය. එසේ හොත් සුමේධ තාපසයන් වහන්සේ මෙසේ වූ බුද්ධ ලාභයක් මටත් වේවයි පැතීය.

ඒ දුටු දීපංකර නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ මේ පුරුෂ තෙමේ බුද්ධ රාජ්‍යය පතා දිවි පුදමින් අද මෙතැන හොත්තේය. කෙසේද මේ තෙමේ අනාගතයේ බුදු වන්නේදැයි බුදු නුවණින් මේ කප බලා නොදැක ඊළඟ කප බලා නොදැක මෙලෙසින් සාරාසංඛ්‍ය කල්ප ලක්‍ෂයක් බලා බුදු වන බැව් දැන තමන් වහන්සේ පසුපස්සේ වඩනා සාරලක්‍ෂයක් රහතුන් අමතා:
පස්සථ ඉමං තාපසං
ජටිලං උග්ගතාපනං
අපරිමෙය්ය ඉතො කප්පෙ
අයං බුද්ධො භවිස්සති
යන මේ ගාථාවෙන් විවරණ ශ්‍රී දී වදාළහ.

මෙසේ නියත විවරණ ලත් ඒ මහතාණන් ගේ පිට නොමැඩ ඒ දීපංකර නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ හා උන් වහන්සේගේ සාරලක්‍ෂයක් පිරිවර රහතන් වහන්සේලා තමන් වහන්සේලාගේ ගමන වැඩමවා වදාළහ. මෙසේ ඒ අප මහා බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ප්‍රථම නියත විවරණය ලැබූයේ මෙවැනි වෙසක් මාසයකදී ය.

මාර පරාජය

සාරාසංඛ්‍ය කල්ප ලක්‍ෂයක් මුළුල්ලේ සූවිසි බුදු වරුන්ගෙන් සූවිසි විවරණ ලබා වෙසක් පෝ දිනෙක ලෝ ජනිත වූ ඒ මහතුන් පන්තිස් වසක් සපිරෙන වෙසක් පුන් පෝ දින උදෑසන සුජාතාව විසින් පූජිත කිරිපිඩු පිළිගෙන ඒ රන් පාත්‍රය උඩුගං බලා යවාලා සොත්තිය බමුණා විසින් දුන් කුසතණ අට මිට බෝමැඩ අතුරා එහි පැන නැංගා වූ වජාසනය මත වැඩ හිඳ සතර සම්යක්ප්‍රධාන විර්යය වඩා වැඩ හුන් සඳ අළුයම් කාලයේදී වසවර්ති මාරයා සිද්ධාර්තයා අද බුදු විය නොදෙමියි කියා සැහැසිව දස බිම්බරක් මාර සෙනග ගෙන ගිරිමේඛලා නම් දිව්‍යමය හස්තියානය මත පැන නැඟී බෝමැඩ කරා ආ බවත් නොයෙක් ප්‍රයෝගයෙන් සිද්ධාර්ථ තවුසන් පළවා ගත නොහී උන් විසින් මහී කාන්තාව ගර්ජනා කරවා වජ්‍රාසන අයිතිය පිළිබඳව දෙස් දුන් සඳ ගිරිමේඛලා නම් ඇතු පිටින් උඩුකුරු කොට වැටී ක්‍ෂමා කරවාගෙන පලා ගිය බවත්, බොහෝ වර්ණනා සහිතව ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වේ.

යට දැක්වෙන්නේ එබඳු ජනකවියක් ඇසුරෙන් කෙරුණු ගීයකි.
මේ සිද්ධිය අපේ සෘතියට එක් වූයේ 'මාර පරාජය' නමිනි. මාර පරාජය බොහෝ කව් ගී වලට පමණක් නොව චිත්‍ර වලට ද වස්තු බීජ විය. පහත දැක්වෙන්නේ අනුරාධපුර යුගයේ සිට ජනාදරයට පාත්‍ර වී පැවති සැස්සේරුව රජ මහා විහාරයේ පැරණි ලෙන් විහාරයේ නුවර යුගයට අයත් විය හැකි චිත්‍රයකි. මාර දිව්‍ය පුත්‍රයා ඇතු පිටින් හිස යටිකුරු කොට වැටෙන අයුරු මෙහි මැනවින් නිරූපිතයි.
මාර දිව්‍ය පුත්‍රයා බිම හෙන සේ ගිරිමේඛලා ඇතු දන ගැසීම
මෙකී මාර පරාජය සිදු කෙරුණේ වෙසක් පුර පසළොස්වක දින රාත්‍රිය ගෙවී පසුදින අළුයම් කාලයේ ය. වෙසක් දිනට පසු දින අපට නිවාඩු දිනයක් වන්නේ මේ හේතුවෙන් විය හැකිය. මෙසේ මාර පරාජය කර ඒ අළුයම් කාලයේදී සම්මා සම්බුද්ධත්වය සාක්ෂාත් කර ගත් ඒ උත්තමයන් වහන්සේ ප්‍රථම සතිය, එනම් වෙසක් මස තුන් වන සතිය ඒ බෝ රුක මුලම බද්ධ පර්යංකයෙන් නොනැගිට සමාධි සුවයෙන් ගත කර වදාළහ. එසේ ගත කළ උන් වහන්සේ සමාධියෙන් නැගිට තමන් වහන්සේට සතියක් සෙවන දුන් මේ ඇසතු ගස අනාගතයේ බොහෝ දෙව් මිනිසුන් කෙරෙන් පුද පූජා ලබන බව දැන, ඒ සියළු පූජාවන්ට අග්‍ර වූ පූජාවක් මම්ම කෙරෙමි යි සිතාලා සතියක් ඒ බෝ රුක දෙස බලා සිටිමින් අනිමිසලෝචන නම් වූ ගම්භීර පූජාවකින් පූජා කළාහු ය. මේ වනාහි බුද්ධත්වයෙන් දෙවන සතිය යි.

කිඹුල්වත් පුර වැඩම කිරීම හා ඥාති සංග්‍රහ | යමක මහා ප්‍රාතිහාර්යය

මැදින් මැදි පෝ දින කාළුදායි මහතෙරුන්ගේ ඇරයුමින් ස්වකිය ඥාති වර්ගයාට අනුග්‍රහ පිණිස අංග-මගධ දෙරටින් මහණ වූ දස දහසක් දෙනා වහන්සේය කිඹුල්වත් නුවරින් පැමිණ පැවිදි වූ දස දහසක් දෙනා වහන්සේය යන මේ විසිදහසක් මහරහතුන් පිරිවරා රජගහ නුවරින් නික්මුණ ශාක්‍යකුලතිලක වූ ඒ සම්මාසම්බුදුරජාණන් වහන්සේ දිනකට එක යොදුන බැගින් පා ගමනින් වැඩම කරමින් වෙසක් මස පුන් පෝ දා කිඹුල්වත් නුවරට සැපත් වූහ. ශාක්‍ය රජවරු න්‍යාග්‍රෝධ නම් උයන උන් වහන්සේගේ වාසයට පිළියෙළ කළාහු ය. පිළියෙළ කර බුදුන් එහි වඩා හිඳවූ මුත් මහා මානී වූ ඒ ශාක්‍ය රජ වරු බාල කුමාර කුමරියන් ඉදිරියට යවා උන් ලවා බුදුන් වැන්දවූහ, තමන් නොවැන්දහ. උන්ගේ සිත් දැන ගත් ශාක්‍යසිංහයන් වහන්සේ පෙර බුදුවරු ස්වකිය බන්ධුවර්ගයා වෙතින් කෙසේ වැඳුම් ගත්තෝදැයි බලා ඒ අනන්තාපර්යන්ත වූ බුදුවරුන්ගේ චාරිත්‍රය මම ද අද සම්පුර්ණ කරමි යි අධිෂ්ඨාන කොට පීත කසින සමාපත්තියට සමවැද දස දහසක් සක්වල මුළුල්ලේ ස්වකිය ශරීර ප්‍රභාවයෙන් ඒකාලෝක කර වදාළහ. නැවත ආකාශය දෙස බලා වදාළ කල්හි උන් වහන්සේ ගේ ආනුභාවයෙන් රුවන් සක්මනක් මැවී ගියේය. බුදුරජාණන් වහන්සේ ඒ රුවන් සක්මනට පැන නැඟී මානයෙන් මැඩුණු ඒ බන්ධුන් හිස දුහුවිලි පහරන්නා සේ සක්මන් කරන්නට පටන් ගත්හ. ඒ වේලෙහි දස දහසක් සක්වල දිව්‍ය බ්‍රහ්ම සේනාව අවුත් පිරිවරා සිට ගත.

එකල්හි බුදු රජහු තේජෝ කසින සමාපත්තියට සමවැද දස දහසක් සක්වල සිසාරා සියෝලඟින් ගිනිකඳ හරනට පටන් ගත. එසේම ආපෝකසින සමාපත්තියට සමවැදී දියකඳ හරනට පටන් ගත්හ. එමතුද නොව නිල් බුදු රස් හරනා විට නිලකසින සමාපත්තියට සමවදින සේක; රන්වන් රස් හරනා විට පීතකසින සමාපත්තියට සමවදින සේක; සුදු බුදු රස් හරනා විට ඕදාතකසින සමාපත්තියට සමවදින සේක; සෙසු බුදු රස් හරනා විට වෙන වෙනම කසින සමාපත්තියට සමවදින සේක; මෙසේ නොයෙක් රස් විහිදමින්, වෙන වෙනම සමාපත්ති වලට සමවදිමින්, එක විට විවිධ සමාපත්ති වලට සමවදිමින් ඥාතීන්ගේ මන් දුරලමින් යමක මහා ප්‍රාතිහාර්යය පෑ සේක. මෙසේ ප්‍රාතිහාර්යය පානා ඒ සර්වඥයන් වහන්සේ තමන් වැනිම තව බුදුරුවක් සක්මන කෙළවර මවා ලූ සේක. නිර්මිත බුදුහුත් සැබෑ බුදුහුත් එක ලෙසම සක්මන් කරන සේක, නොඑක් ප්‍රාතිහාර්ය දක්වන සේක. ලොවුතුරා බුදුන් විමසන පැන නිර්මිත බුදුන් විසින් විසඳෙන සේක, ඒ නිර්මිත බුදුන් විසින් විමසන පැන ලොවුතුරා බුදුන් විසින් විසඳන සේක. මෙසේ බුදු වරු දෙදෙනෙක් ප්‍රාතිහාර්යය දක්වන සඳ දම්සෙනෙවි සැරියුත් මහතෙරුන් තෙවැනි බුදු කෙනෙකුන් ලෙස අහසින් වැඩ බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඳ නමස්කාර කළේය; නමස්කාර කළ ඒ තෙරුන්වහන්සේ බුද්ධ ශ්‍රීය වර්ණනා කර පෙර කුමන සමයෙක කුමන වූ පිනක් කර කුමන වූ ප්‍රාර්ථනාවක් කළ සේක්ද, කවර වූ හේතුවකින් මේ බුදු සිරි ලත් සේක්ද, ලෝ සතුන්ගේ වැඩ සළකා ඒ ගැන දෙසා වදාරන ලෙස ආරාධනා කළාහු ය.

මෙසේ ආරාධනා ශ්‍රී ලත් සම්මාසම්බුදුරජාණන් වහන්සේ බුද්ධවංශ දේශනාව දෙසා වදාළහ. එසේම ශාරිපුත්‍රයන් වහන්සේ විසින් ආරාධිතව මතු බුදු වන මෛත්‍රිය නම් බුදුරජාණන් වහන්සේ පිලිබඳ අනාගතවංශ දේශනාව දෙසා වදාළහ. මේ දෙසුම් අවසානයේ සියළු බුද්ධ ශ්‍රී දුටු සුද්ධෝධන රාජයන් මානයෙන් පිරිහී සන්තෝෂයෙන් ඉපිලී නැමී නැමී විත් බුදුන් අබිමුවේ සිට ගත නොහැකිව පෙරලි පෙරලී වැන්දේය. මෙසේ සිය පියාණන් වහන්සේගෙන් තුන් වන වැඳුම ලත් පසු මන් බිඳුන සියළු ශාක්‍ය ඥාතීහු පැමිණ වැන්දාහ. වැඳ සතුටු සාමිචි කතා කරමින් සිට ගෙවල් වලට ගියහ. පසුදින දානයට ආරාධනා නොකළහ.

බුදුරදුන් බික්සඟන පිරිවරා මහමග පිඩුසිඟා වඩින බැව් අසා උතුරු සළුව අඳිමින් ම දිව ආ සුදොවුන් රජු මහ මගදීම දෙසූ ගතා දෙකක් අසා සෝවාන් හා සකෘදාගාමි වීමද, යශෝදරාව බුදුන් දැකීමද, නන්ද කුමරු ස්වකිය තුන්මගුල එළඹ සිටි දිනේ නොකැමැත්තෙන් ගොස් මහණ වීමද, රාහුල කුමරු මහණ වීමද, එදින සොවින් පීඩිතව පැමිණි සුදොවුන් රජුගේ ඉල්ලීම පිළිගෙන දෙමාපිය අවසරයෙන් තොරව කුල දරුවන් පැවිදි නොකිරීම පිණිස සික පද පැනවීම ද, සුදොවුන් රජුගේ සෝ දුරු කිරීම උදෙසා දෙසූ දහම් අසා ඒ රජ්ජුරුවෝ අනාගාමි වීමද, මේ වෙසක් මස සිදු වුණු සෙසු සිද්ධි වේ.

තෘතිය ලංකාගමනය

බුද්ධත්වයෙන් අටවන වර්ෂයේ මනිඅක්ඛිත නාරදුගේ ඇරයුමෙන් කැලණියට වැඩීම, එදවසම සුමන සමන් දෙව්රදුන්ගේ ඇරයුමින් සමනළ පව්වට වැඩම කොට බුදුසිරිපා පිහිටුවා, අනුරාධපුරය සහ රුහුණේ තව ස්ථාන වල සමවත් සුවයෙන් වැඩ සිට සිරිලක පුන්‍ය භූමියක් බවට පත් කිරීම වෙසක් පුන් පෝ දිනක සිදු විය. බුදුරදුන් ගේ තෘතිය ලංකාගමනය වෙනත් ලිපියක විස්තර කෙරේ.

සමනල පව්වේ සිරිපා පිහිටවන ලද්දේ සුමන දෙව් රජුගේ ඇරයුමින් වෙසක් පුර පසළොස්වක පෝ දින බැවින්, ඒ දිනයෙන් පසු සය මාසයක් යන තෙක් සිරිපා පියුම වන්දනා කිරීම හා පුද පූජා පැවැත්වීම දෙවියන්ට අයත් කාර්යයකි. ඒ සඳහා ඉඩ සළසමින් වෙසක් පෝ දිනයේ මිනිසුන් සිරිපා වඳින සිරිපා වාරය අවසන් කෙරෙන අතර ඉන් පසු නැවත වාරය ඇරඹෙන උඳුවප් පුර පසළොස්වක දිනය තෙක් කාලය අවාරයයි.

ලක්දිව රක්නා පිණිස සක් දෙව් රජුන්ට බාර කිරීම

අසූ වයස් පිරි තථාගතයන් වහන්සේ කුසිනාරා නුවර මල්ල රජ දරුවන්ගේ උපවර්තන නම් සල් වනයේ සල් ගස් දෙකක් අතර පැනවුණු පිරිනිවන් මංචකයේ සැතපී සිටි බුදුරදුන් වෙත පැමිනි සක්දෙව් රදුට ලංකාවත් සිංහලජාතියත් රක්නා ලෙස බාර කිරීම වෙසක් පෝ දිනයේ සිදු වුණු බව අපේ වංශකතා සඳහන් කරයි. සක්දෙව් රජු එය උපුල්වන් දෙව් රජුට පැවරූ බවත්, උපුල්වන් දෙව් රජු දෙවි නුවර අරක් ගෙන ලක්දිව හා සම්බුදු සසුන අද දක්වා රකින බවත් වංශකතා හා ජනප්‍රවාදයේ එයි.

විජය රාජයා තම්බපන්නියට සැපත් වීම

අපේ වංශකතා සඳහන් කරන පරිදි දඹදිවින් පැමිණ මෙහි රජ වූ ප්‍රථම රාජයා වන විජය තෙමේ තම්බපන්නියට ගොඩ බැස්සේ ද වෙසක් පුන් පෝ දා ය. උපුල්වන් දෙව් තෙමේ සක් දෙව්රජ අණ පරිදි මිනිස් වෙසක් ගෙන පැමිණ විජයයාට පිරිත් පැන් හා පිරිත් නූල් සැපයූ බවත්, ඒවායේ ආනුභාවයෙන් කුවේණි නම් යකිනියගේ ප්‍රයෝග වලින් ඔහු දිවි ගලවා ගත් බවත්, ඈ සරණ කොටගෙන යකුන් සාධා තම්බපන්නියේ නුවරක් කොට ගෙන රජ පැමිණි බවත් වංශකතා අපට කියයි.

ලක්දිව ඉතිහාසය

අනුරපුරයේ රජ වූ දෙවනපෑතිස් රජු ධර්මාශෝක චක්‍රවර්තීන් විසින් තිළිණකොට එවන ලද පංච කකුධ භාණ්ඩයන් සහිතව නියම උදාර රජකු ලෙස ද්විතීයාභිශේක ලැබීම වෙසක් පුර පසළොස්වක දිනෙක සිදු වූ බවත්, අසදෘශ මහා සෑ රදුන් වන අනුරපුර මහමෙවුනා උයනේ රුවන්වැලි සෑ රදුන් සැදීමට වීසා නැකතින් වැඩ ඇරඹීම ද ඈත අතීතයේ වෙසක් පෝ දින සිදු වූ තවත් වැදගත් සිදු වීම් වේ.

මෑත අතීතය සළකතොත්, ශ්‍රී ලංකාව බ්‍රිතාන්‍ය කිරීටය වෙත තිබූ අවසන් බැඳී වලින් ද මිදී ජනරජයක් වීම සිදු වූයේ වෙසක් මාසයකයි. ලක්දිව දෙකඩ කොට දෙමළ රාජ්‍යයක් සාදා ගැනීමට සිතා යුධවැද සිටි බලවත් සතුරු හමුදාවක් පරාජය කර සිංහලද්වීපය පුරා ජයකෙහෙළි නැංවූ වෙසක් පෝ දිනය පරදා දන්සැල් දෙමින් දනන් සතුටින් මුසපත් කළ ඒ විජයග්‍රහණයේ දිනය යෙදෙන්නේත් වෙසක් මාසයටයි.

මෙසේ එක සිද්ධියක් නොව සිද්ධි බොහෝ ගණනක් හේතුවෙන් වෙසක් මාසය, සහ වෙසක් පුර පසළොස්වක දිනය සිංහලයට ඉතා වැදගත් වේ. බක් මස එළඹුණ අවුරුදු උත්සව සැණකෙළිය මදි වීම නිසාදෝ බොහෝ තැන් වල වෙසක් පෝය දිනයේ පවා ඇත්තේ සැණකෙළි සිරියකි. එව කව බොව කියා මුව පිනවන්නට කතා කරන්නෝ බොහෝය. එව බලව කියා ඇස පිනවන්නට කතා කරන්නෝ ඊට වැඩිය. නොයෙක් ආකාරයේ නලා පිඹිමින්, බෙර ගසමින්, හූ තබමින්, විසුළු රූ මවමින්, ගුත්තිලයේ කියවෙන උදේනි නම් නුවර සැණකෙළි සිහි ගන්වමින් මහා මාර්ග සිසාරා ගමන් කරන ජනයා බොහෝය. සෘද්ධිමත් කෙනෙකුන් විසින් අපාය මහ මග මවා දැක්වූවා මෙනි.

මේවා මෙසේ තිබියදීම ඒ ගැන වචනයක් කතා නොකරන සමහර වහන්දෑ අපේ අවුරුද්ද වෙසක් පෝ දිනයයි, සිංහල අවුරුද්ද කාලිංග මාඝයන් විසින් අපට බලෙන් දුන් දෙයක, නැකත් කෙළි කෙලීම සීලබ්බත පරාමසයෙකැ, යනාදී වශයෙන් බොහෝ පිරුළු කියා අපට විහිළු සපයති. උන් වහන්සේ නිවැරදිය. මෙවැනි ආතලයක් මුසු සැණකෙළි අප අවුරුදු සමයේ නම් නොකෙළු විරූමය.

සියළු සත්ත්වයෝ සුවපත් වෙත්වා !

Thursday, April 25, 2013

නාගයන් සමගි කිරීම සමරන බක් පුන් පෝ දිනය

මාස් කන්නය සරු වී අටු-කොටු පිරී භාග්‍යය ඉතිරී යන මාසය බක් මාසයයි. මේ සිංහලයින්ගේ සතුටු මාසයයි. සිංහල අලුත් අවුරුද්ද සාමාන්‍යයෙන් බක් මාසය තුල යෙදේ. ඒ හේතුවෙන් ආගමික නැඹුරුවට වඩා විනෝදාත්මක නැඹුරුවක් ඇති කාලයකි.

ගොයම් කපාගෙන අස්වනු ගෙට ගත් පසු ගමේ කොළු කුරුට්ටන් ඉපනැල්ල පාගමින් කුඹුරු වල සෙල්ලම් කරනු මේ කාලයේ සුලභ දසුනකි. මේ කාලයේ දහවල ග්‍රීස්මය දැඩිය. රාත්‍රිය දාහය සහිතය. ඒ දාහය අවසන් කරමින් අක් වැසි ලෙස හැඳින්වෙන ගිගුරුම් සහිත වැසි බක් මාසයේ පසළොස්වක පමණ වන විට සවස් කාලයේ ඇති වේ. බක් මහ අකුණු ලෙස හැඳින්වෙන මේ අකුණු සහිත වැස්සෙන් පොළොව සරු වන බව දැන සිටි සිංහලයෝ කල් නොයවාම ඊළඟ කන්නය පිණිස කුඹුරු සැකසීම අරඹත්.

බක් මාසය තුල සිදු වූ වැදගත්ම ශාසනික කර්තව්‍යය තථාගතයන් වහන්සේගේ දෙවන ලංකාගමනයයි. බුද්ධත්වයෙන් නව මසකට පසු ප්‍රථම ලංකාගමනයකර යක්‍ෂයන් දමනය කර යකුන්ගෙන් ලක්දිව තමන් වහන්සේට පූජා කරවාගෙන දහම පිහිටන දිවයිනක් බවට පත් කළ උන් වහන්සේ බුද්ධත්වයෙන් පස් වසකට පසු තමන් වහන්සේගේ මහා කරුණා නෙතට පාත්‍ර වුනු නාගයන්ගේ අභිවෘද්ධිය සළකා නාගදීපයට වැඩම කළහ.

බුදුරදුන් නාගදීපයට වැඩම කිරීම. ශිල්පී සෝලියස් මැන්දිස් විසින් අඳින ලද කැළණි විහාරයේ බිතු සිතුවමක්.
බුදුරදුන් නාගදීපයට වැඩම කිරීම, කැළණි විහාරයේ බිතු සිතුවමකින්.
ඒ කෙසේද යත්,

"මහත් ඍද්ධි ඇති මහෝදර නම් නාග තෙමේ මුහුද පන්සියයක් යොදුන් අයම් නාග භවනයෙහි රජ වී. උහුගේ නැගණි තොමෝ කන්වඩමන් නම් පව්වෙහි නා රජහට දෙන ලද්දීය. උහුගේ පුත්‍ර තෙමේ චූලෝදර නමි. උහුගේ මෑණියන් පිය වූ නා රජතෙම උතුම් වූ මිණිපළඟ මෑණියන්ට දී කාලක්‍රියා කළේය. එසේ හෙයින් මයිල් නාරජු හා බෑණනුවන් යුධය තෙම එළඹ සිටියේය. පර්වතවාසි වූ ඩ ඒ නාගයෝ මහත් ඍද්ධිමත් වූහ." යනාදී වශයෙන් මහාවංශය මේ සිද්ධිය විස්තර කරයි.

බුද්ධත්වයෙන් පස් වන වස බක් මස අමාවක් පෝ දා අළුයම මහා කරුණා සමාපත්තියට සම වැදී ලොව බලා වදාරන සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට යුධයෙන් නැසී යන කෙළ ගණන් නාගයන් පෙනිණි. උන් කෙරේ කරුණාවෙන් බුදුරජානන් වහන්සේ තමන් වහන්සේ පා සිවුරු රැගෙන ජේතවනාරාමයෙන් නික්මිණ. මෙකල ජේතවන දොරටුව අබියස කිරිපලු රුකක්‌ වාසභූමි කරගෙන සමිද්ධි සුමන නම් දිව්‍යරාජයෙක් වෙසෙයි. පූර්වභාවයේ නාගදීපයේ මනුෂ්‍යයෙක් වූ හෙතෙම තමන් වසන කිරිපලු රුක මුලිනුදුරාගෙන බුදුරදුන් සිරසට ඡත්‍රයක් කොට අල්වාගෙන උන් වහන්සේ පසුපස්සේ නික්මිණ.

මෙසේ අහසින් නාගදීපයට වැඩම කළ උන් වහන්සේ අහසේ වැඩ සිටිමින් අන්ධකාරයක් මවා නාගයින් කෙරේ බිය ඉපිදවූ සේක. අනතුරුව ඒ බිය පහ කිරීමට ආලෝකයක් උපදවා දී උන්ගේ බිය දුරු කළ සේක. අස්වැසුනු සිත් ඇති ඒ නාගයෝ බුදුරදුන් දෙපා වැඳ නමස්කාර කළෝය. එසේ සතුටු සිත් ඇති නාගයින්ට බුදුරජාණන් වහන්සේ සමගිය ඇති කරන ධර්මයක් දෙසූ සේක. දහම් අසා යුධ පිණිස වන් සිත අතහැර දැමූ ඒ නාගයෝ යුද්ධයට හේතු වූ ඒ මිනීපළඟ බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කළහ. ඒ පූජාව පිළිගත් සර්වඥයන් වහන්සේ එහි බැස නාගයින් දුන් දානය පිළිගෙන වළඳා අන්තයෙහි දිය වැසි ගොඩ වැසි තුන්කෙළක් පමණ නාගයින් තුන් සරණෙහි හා සීලයෙහි පිහිටවූ සේක. ඒ යුද්ධයට පැමිණ සිටි මනීඅක්ඛිත නම් කැළණියේ නා රජ තෙමේ තථාගතයන් වහන්සේට අමතා "වහන්ස ඔබ වහන්සේ අප නොදුටු සේක්නම් අප සැවොම අද යුධයෙන් නැසෙම්හ. අප සියල්ලන් කෙරේ කළ කරුණාව මා කෙරේ විශේෂ කොට දක්වත්වා.. නැවත මෙහි ආගමනයෙන් මාගේ දේශයට වඩිත්වා"යි ආයාචනය කළේය. තුන් කල් දන්නා බුදුරජාණන් වහන්සේ තුෂ්නිම්භූත භාවයෙන් මේ ආයාචනය ඉවසූ සේක.

තවද බුදුරජාණන් වහන්සේ ඒ නාගයන් අමතා තමන් වහන්සේට ඡත්‍රයක් වූ ඒ කිරිපලු රුකද තමන් වහන්සේ වැඩ සිටි ඒ මිණිපලඟද යන මේ පාරිභෝගික වස්තු දෙක පූජා පිණිස පවරා දී තමන් වහන්සේගේ කෘත්‍ය සපිරුණේ නැවත ජේතවනයටම වැඩම කොට වදාළහ. මේ වනාහි බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දෙවන ලංකාගමනයයි.

නාගදීපය යැයි අද හඳුන්වන්නේ යාපන අර්ධද්වීපයට එපිටින් ඇති කුඩා දිවයිනක් වුවත් බුද්ධ කාලයේ නාගදීපය යනු මුළු යාපන අර්ධද්වීපයම හෝ ඊටත් වඩා විශාල පෙදෙසක් බව ඉහත විස්තරයෙන් පෙනේ. මේ යුද්ධයට එළඹෙන නාග සේනාව තුන්කෙළක් බව මහාවංශයේ දැක්වේ. යුද්ධය පවතින්නේ දියවැසි නාගයින් හා පර්වතවාසි නාගයින් අතරය. මහෝදර තෙමේ මුහුදේ පිහිටි නාග භවනක අධිපතියාය. ඔහුගේ නැගණිය පර්වතවාසි නාග රාජයෙකුට සරණ දෙන ලද්දීය. වර්තමාන යාපන අර්ධද්වීපයේ කඳු පර්වත නැති බැවින් 'කන්වඩමන්' නම් පව්ව ලෙස හැඳින්වෙන්නේ කුමක්ද යන්න එතරම් පැහැදිලි නැත. ඒ අද කන්තරෝඩේයි යන දෙමළ ඌරුවට හුරු වචනයෙන් හැඳින්වෙන පුරාණ කදුරුගොඩ විහාරයදැයි විමසිය යුතුය.

එසේම මහත් ඍද්ධි ඇතිව විසූ ඒ නාගයින්ට කුමක් වීද යන්නත් ගැටළුවකි. මේ සිද්ධියෙන් සතළිස් වසකට පසු විජය කුමරු තම්බපන්නියට සැපත් වන විට කපු කටිමින් සිටින්නේ බුදුන්ගෙන් බණ අසා උන් වහන්සේ වැඩහිඳී මිණිපළඟට පුද පූජා කළ, උන් වහන්සේට නැවත වැඩම කරන ලෙස ආරාධනා කළ නාගයින්ගේ දුහිතෘකාවක් හෙවත් නාග කන්‍යාවක් නොවේ; ප්‍රථම ලංකාගමනයේදීම ගිරි දිවයිනට නංවා පිටත් කළයි කියන යක්ඛ ස්ත්‍රියකි.

නාගයින් නාගදීපයට ගොඩ බැස්සේ යුධ කිරීමට පමණක්ද ? පර්වතවාසය නාගයින්ගේ තාවකාලික උපක්‍රමයක් පමණක්ද? නැතිනම් නාගයින් ලෙස අපේ පැරැන්නන් හඳුනා ගත්තේ තාක්ෂණික වශයෙන් දියුණු (මහත් ඍද්ධි ඇති) උභයචාරි (දිය-වැසි ගොඩ-වැසි) ජීවින් කොටසක්ද ?

Saturday, January 26, 2013

ප්‍රථම ලංකාගමනය සිදු වූ දුරුතු පුර පසළොස්වක

යටත් විජිත පාලනයේ අතුරු ඵලයක් ලෙස අප අද භාවිතා කරන රෝමානු-ක්‍රිස්තියානි හෙවත් ජූලියන්-ග්‍රෙගරියන් කැලැන්ඩරයට අනුව දුරුතු පොහොය වසරේ ප්‍රථම පුන් පෝ දිනය වේ. මේ පොහෝ දිනයේදී සිදු වූ ප්‍රධානම ශාසනික කාර්යය සම්මා සම්බුදු රජාණන් වහන්සේගේ ප්‍රථම ලංකාගමනයයි.
මහියංගණ චෛත්‍ය රාජයා
සම්මා සම්බුදු රජාණන් වහන්සේ ප්‍රථම වස් කාලය අවසන් කර පංච වග්ගිය ශ්‍රමණ වරු, යසකුලපුතු හා ඔහුගේ යහළුවන් සිව් පනස් දෙනා යන ප්‍රථම රහත් සැට නම ධර්ම ප්‍රචාරයේ යවා උරුවෙල් දනව්වට යන අතර මග හමු වූ භද්‍ර වග්ගිය කුමාර වරුන් තිස් දෙනාත් පැවිදි කර ධර්ම ප්‍රචාරයේ යවා (වැඩි විස්තර) උරුවෙල් කාශ්‍යප නම් ජටිලයාගේ අසපුවට වැඩියහ. එසේ වැඩම කර දෙමාසයක්‌ පමණ කල් ඔහුගේ අසපුවේ වැඩ සිටිමින් නොයෙක් දහස් ගණන් ප්‍රාතිහාර්යය දක්වා ඔහු දමනය කිරීමට උත්සාහ ගත්හ. උරුවෙල් කාශ්‍යපයා තමන් රහත්ය යන මානයෙන් දැපුනෙකි. නාගයින් දමනය කිරීම, දර පැලීම වැළැක්වීම, ඉබේම දර පැලීම, ගිනි ගැනීම වැළැක්වීම, ඉබේම ගිනි ඇවිලවීම, කාශ්‍යපයා ගේ සිත දැන ගැනීම ආදී නොයෙක් ප්‍රාතිහාර්යය තමන් ඉදිරියේ දක්වා ලූවද "ශ්‍රමණ භවත් ගෞතමයන් ඒ ඒ ප්‍රාතිහාර්යයේ සමත්ය. එහෙත් අප පමණක් රහත්ය" යැයි ප්‍රකාශ කරමින් වෙසෙයි.

ප්‍රාතිහාර්යයෙන් ඔහු දමනය කළ නොහෙන බව දුටු බුදු රජාණන් වහන්සේ "කාශ්‍යපය, තොප රහත් නොවෙයි, තොප රහත් වීම කුමක්දැයි දන්නෙත් නොවෙයි, රහත් වන මග දන්නේත් නොවෙයි, එය දන්නෝ නම් අපමයැ"යි පවසා ඔහු විසින් ආරාධිතව දහම් දෙසා ඔහු රහත් කරවුහ. තම පිරිවර පන්සියය සමග උරුවෙල් කාශ්‍යපයා ජටා ගඟ දියේ දමා පැවිදි විය. මෙසේ ගඟේ ගසාගෙන යන ජටා මඩුලු දුටු උරුවෙල් කාශ්‍යපයන්ගේ දෙසොයුරන්, නදී කාශ්‍යප හා ගයා කාශ්‍යප, තම පිරිවර පන්සියය ද රැගෙන පැමිණ පැවිදි වී රහත් වුහ.

උරුවෙල් කාශ්‍යපයා ප්‍රාතිහාර්යය පෑමෙන් දමනය කිරීමට නොහැකි වුවද, ඒ වන විට ලංකාද්වීපයට අධිගෘහිතව සිටි යක්ෂ සමුහයා දමනය කිරීමට සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යය සමත් විය. එදා අළුයම මහා කරුණා සමාපත්තියට සමවැදුණු බුදු රජාණන් වහන්සේට බිම්තැන්නට එක්රැස් වුනු යක්ෂ සමුහයා පෙනිණි. බුදුසසුන ස්ථිරව පිහිටන පින් බිමට අනුග්‍රහ පිණිස බුදු රජාණන් වහන්සේ අහසින් ලක්දිව් වැඩියහ. වැඩම කර යක්ෂ සමාගමය මත්තෙහි වැඩ සිටිමින් වැසි, කුනාටු, ගිනි ජාලා මවා පාමින් ඒ යක්ෂ සේනාව බිය ගන්වා ලොමු දැහැ ගැනුම් ඇති කරවා ඔවුන් දමනය කළහ. එසේ කර උන්ට දහම් දෙසූහ.

ඒ දහම් ඇසූ සුමන දිව්‍ය රාජයා සෝවාන් විය. පූජා වස්තුවක් ඉල්ලූ සුමන සමන් දිව්‍ය රාජයාට බුදු රජාණන් වහන්සේගේ කේශ ධාතු මිටක් ලැබිණි. එය නිදන් කර හෙතෙම මහියංගණ දාගැබ බැඳවූහ. පසුකාලීනව නොයෙක් වැඩිදියුණු කිරීම් වලට ලක් වූ ඒ චෛත්‍ය රාජයාණන් වහන්සේයි අද දක්වා මහවැලි ගංතෙර බිම්තැන්නේ වැඩ සිටින්නේ. එදා බුදුරදුන් සියැසින් දැකගෙන බණ අසා ගත් යක්ෂයින්ගෙන් පැවතෙන පරම්පරාවල්ය අද හූරා, කැකුලා කියමින් පොරෝ කෙටියක් කරේ තබාගෙන දෙස්-විදෙස් සංචාරකයින්ට අත පාන්නේ.

කැළණි විහාරස්ථානය රාත්‍රියට විදුලි ආලෝකයෙන් බබලන අයුරු...
බුදුරජාණන් වහන්සේ එදා දුරුතු පෝ දින ලක්දිව නැගෙනහිර පෙදෙසේ මාවැලි ගඟ අසබඩ පිහිටි මහියංගනයට වැඩම කළ නමුදු අද දුරුතු පෝ දින සිංහලයින් වැඩි වශයෙන් ඇදෙන්නේ බස්නාහිර පෙදෙසේ පිහිටි, සම්බුදු හිමි පාපහස ලත්, වෙනත් විහාරස්ථානයකටයි. ඒ කැළණි ගඟ අසබඩ පිහිටි කැළණි රජමහා විහාරස්ථානයයි. වාර්ෂිකව පැවැත්වෙන කැළණි මහා පෙරහැර මංගල්‍යය පැවැත්වෙන්නේ දුරුතු මාසයේදීය. "උපන් දා සිට කරපු පව් නැත වරක් වැන්දොත් කැළණියේ" යන ජන ගීය අදහන සිංහලයෝ වසරේ මුල්ම පෝය ලෙස සැළකෙන දුරුතු පෝ දිනට කැළණියට එක් රැස්ව බොහෝ පින් සහ බොහෝ පව් රැස් කර ගනිති.

මේ පොහෝ දින මේ අය පව් නොව පින් රැස් කර ගනීවා !

Saturday, May 5, 2012

තෘතියාගමන කථා

තවද: අප බුදුහු බුදු වූ අට වන හවුරුද්දෙහි සුනාපරන්තනම් මහ තෙරුන්ගේ ආරාධනාවෙන් පන්සියක් රහතන් හා සමග සක්දෙවූ රජහු මවා දුන් පන්සියක් රුවන් මඩු නැගී වැඩ, සුනාපරන්තදන්වුවෙහි මුහුළු නම් අරම චන්දනශාලාව පිළිගෙන කීප දවසක් එහි දවස් යවා, දේශනාරශ්මින් බොහෝ වූ විනෙය ජන පද්මයෙන් ප්‍රබෝධ කරවා, එයින් නර්මදා නම් ගඟට වැඩ එහි, වසන නර්මදා නම් දිව්‍ය නාගරාජයා විසින් පිළිගන්වන ලද දිව්‍යහාරය සහපිරිවරින් වළදා, ඕහට බණ වදාරා, බොහෝ නයින් සරණසිල් ගන්වා, එම නාරජුගේ ආරාධනාවෙන් ඒ ගංතෙර රළින් මුවා වන තැනඕහට ශ්‍රීපාදයක් ඔබා එයින් සච්චබඬක නම් පර්වතයට වැඩ, එහි පෙර බොහෝ කලක් මිථ්‍යා දෘෂ්ටි ගෙන විසු සච්චබඬක නම් ජටිලයන්ට බණ වදාරා, ඔහු දමා අමාමහ නිවන් දක්වා, ඒහිභික්ෂු භාවයෙන් පැවිදි දී, එම සච්චබඬක නම් මහ තෙරුන්ගේ ම ආරාධනාවෙන් ඒ ගල් මුදුනෙහි ද, ඉටියෙහි එබූ හසක් සේ පාදලක්ෂණ හා සමග ශ්‍රීපාදයක් ඔබා, එයින් මහෝදර නාරජුහු මයිල් මිණි ඇසි නම් නාගරාජයාගේ ආරාධනාවෙන් වෙසඟ මැදි පොහෝ දිනයෙහි ලක් දිවූ වැඩ, කැළණි මහසෑය පිහිටි තැන වැඩ හිඳ, ඔහු විසින් මවන ලද දිව්‍යමණ්ඩපයෙහි අනර්ඝ වූ දිව්‍යාසන නැඟි වැඩහිද, ඔහු විසින්ම දෙන ලද දිව්‍යභෝජනය සහපිරිවරින් වළදා, බණ වදාරා, එම නාරජහුගේ අරාධනාවෙන් කැලණි ගඟ යටද ඕහට පාද ලාංඡනයක් දී නේ සුවහස් නයින් තිසරණ ගන්වා ඔවුන් විසින් කරන ලද අප්‍රමාණ වූ දිව්‍යපුජා ලත් සේක.

එ කෙණෙහි දිව්‍යනාගරාජයන් බුදුන්ට කරන පුජා කෝලාහල යෙන් පැළදිග් බැලු සමනොල කුළ වසන සමන් දෙව් රජ්ජුරුවෝ අප බුදුහු අද ලක්දිවු වැඩි වන්හ, අද මගේ මනදොළ සිඬ වන වැනයි සංතෘෂ්ට වූවාහු ඒ කෙණෙහි දෙවි පිරිස් පිරිවරා පර්වත මුදුනෙහි බුද්ධපුජාවට අතුට තුබූ පියවිලි පටක් බදුවූ කැළණි ගඟ අනුසාරයෙන් ආකාශයෙන් දිව, බුදුන් සහපිරිවරින් වැඳ, දොහොත් මුදුන් දී සිට කරුණා නිධාන වූ තිලෝගුරු බුදුරජාණෙනි! මේ නැගෙනහිරි දිශාභාගයෙහි පස් ගවුවක් උසින් ඉඳු මිණිගල් පර්වතයක් සේ ආකාශයෙහි ගැහැටි ගැහැටි සිටිනා සේ පෙනෙන්නාවූ සමන්තකූට පර්වතය නම් ස්වල්ප වූ පර්වතයක් නො වෙයි, අනන්තාපර්යන්ත වූ බුදුන්ගේ පාද ශ්‍රී ලබන්නා වූ පර්වතයෙක; දැනු දු, නුඔවහන්සේ ද, මාගේ කුළු නමැති ඔටුන්නෙහි තෙල ශ්‍රී පාද නමැති අගමිණිරුවන පලඳවා ලෝවැඩ කළ මැනැවැයි ආරාධනා කළහ.

එ වේලෙහි ස්වාමිදරුවෝ පුර්වදිග් බලා ලංකා නමැති අඞිගනාව තමන් වහන්සේට පෙරමඟ බලා, කර නඟා සිටියාක් වැනි වූ, මුදුන් කුළු නමැති කේශ කලාපෙයකින් හා පෙර මිට දෙවාරයක් වැඩ මට පාද ස්පර්ශ නුදුන් සේකැ යි යන ශෝකයෙන් හඬන කදුළු ධාරා දෙකක් වැනි මහවැලි ගඟ හා කැළණි ගඟ වැනි ගංඟා යුග්මයකින් හා තව ද: පාදවියෝගයෙන් ඛෙද ව ඇය විසින් කඩා ඉස්නා ලද රත්නාභරණ සමුහයන් සේ වනය සිසාරා පිහිටි සියදහස් රත්නාකර සමුහයෙන් හා ශ්‍රීමත් ව දිලිසෙන සමනොලකුළ දැක අද මම ද පෙර බුදුන්ගේ සිරිත් කොට ලඩ්කාඩ්ගනාව සතුටු කරවමියි සිතා දිව්‍යනාග-ගාන්ධර්වාදී පූජා විඳ විඳ පන්සියක් මහ රහතන් හා සමග ආකාශයෙන් වැඩ පර්වත මුදුනෙහි ඝනරන් කඳක් සේ දිලිහි දිලිහි වැඩ සිටි සේක. එ කෙණෙහි පර්වත වෙවුලා මුදුන් කුළ ආකාශයට නැගී බුදුන්ගේ ශ්‍රීපාදය පිළිගෙන අහසින් බැසපෙර සේ ම පිහිටා ගිය. ඉක්බිත්තෙන් ස්වාමිදරුවෝ මුරු-බඹ කැලන් කරන මහ පුජා විඳ විඳ පැළදිග බලා වැඩසිට මේ ශ්‍රී ලංකාද්වීප නමැති තුනුරුවන් භාණ්ඩාරය තමන් වහන්සේට හිමි නියාවට ම හසක් එබුවා සේ, අටතුරා සියක් මඟුල් ලකුණෙන් ශ්‍රීමත් වූ දෙවිබඹුන්ට මුදුන්මල්කඩ වූ, එක් වියන් එක් වියත් නව අඟුලක් පමණ අයම් විතර ඇති වාම ශ්‍රීපාදය සලක්ෂණ කොට ඔබා වදාල සේක.

එ කෙණෙහි බුඬාන්තරයක් මුළුල්ලෙහි ශ්‍රීපාද වියෝගයෙන් ශෝකී වූ ලංකාංගනාව නිශ්ශෝකි ව, එම විට ම පහළ වූ අකාල මේඝජල නමැති අමාදියෙන් ස්නානය කොට, මුළු දිව ව්‍යාප්ත වූ ෂ්ට්වර්ණ බුධධරශ්මි නමැති අනෙකවර්ණ වස්ත්‍රයන් ධරා, දිවමල් වර්ෂා නමැති අංගරාගයෙන් තවරා, රුවන් වර්ෂා නමැති ආභරණ පැලඳ, සමුද්‍රඝෝෂා නමැති තූර්යනාද පතුරුවා, භෘඩ්ගනාද නමැති ගායනා කොට, අකාල කුසුම් නැමති මල් දම් පැළද, මහීනාද නැමති සාධුකාරයෙන් ස්තුති ගී කිය කියා, මේඝනාද නමැති අත්පොලසන් දිදී නටා, සන්තෝෂයෙන් පුජා කලාය.

මෙසේ ස්වාමිදරුවෝ ලංකාඬ්ගනාව සතුටු කරවා සමනොල ශ්‍රීපාදය ඔබා එ ගල් පාවිට වූ භගවත් නම් ලෙන වැඩ හිද සමවත් සුවෙන් දිවාවිහාර කොට එයින් සිරිලක ඇතුළත් කොට, අනුරාධපුර නුවරට වැඩ, දකුණු මහසෑය පිහිටි තැන, මහමෙවුනා උයන්මැද ශ්‍රීමහාබෝධිය පිහිටි තැන, ලෝවාමහාපාය පිහිටි තැන, පිරිත්ලාගෙය පිහිටි තැන, දන්තාදර නම් පොකුණ පිහිටි තැන, ථූපාරාමය පිහිටි තැන, පතස්භුමියෙහි රුවන්මැලි මහසෑය පිහිටි තැන, මිහින්තලයෙහි මහසල සෑ පිහිටි තැන ය යි යන මේ අටමස්ථානය පූර්වබුඬවරයනුදු වැඩහුන් බිම් හෙයින් තමන් වහන්සේද ධ්‍යානසුවයෙන් වැඩ හිඳ, එ තෙනට රැස් වූ දෙවියන්ට බණවදාරා, නො එක් දෙවියන් සසරින් මුදා, එයින් වැඩ රුහුණු දිගානකා පිහිටි තැන ය යි මෙසේ මේ ලක්දිව තුන්වාරයෙන් කැටිව තුදුස් තැනෙක තුදුස් මොහොතක් කල් තුදුස් සමවතෙකින් තුදුස් බුඬකාරක ධර්මයෙන් යෙදුනා වූ අප බුදුහු මෙසේ පාරිභෝගික ධාතු ප්‍රතිෂ්ඨාවෙන් ලක්දිවට අරක් දී දෙවුරම් වෙහෙර ම වැඩි සේක.

මෙසේ තමන් වහන්සේ මොහොතක් කල් වැඩහුන්නාහු වූ තුදුස් තැනට දෙවි මිනිසුන් දැන් දක්වා කරන ලද මහත් වූ උද්දේසික පුජා ඇති හෙයිනුත් මාගේ බුදුහු අර්හත් වන නම් වන සේක.

෴ පූජාවලිය | සම්‍යක් ප්‍රතිපත්ති පූජා කථා ෴

Friday, April 20, 2012

ද්විතියාගමන කථා

තව ද: අප බුදුහු බුදු වූ පස් වන හවුරුදු බග අව පසළොස්වක් දිනෙහි එදා උදය මුළු ලෝ බලා වදාරන සේක් චුලෝදර මහෝදර නම් දෙමයිල් නාරජුන්ගේ සීමාන්තරයෙහි පැනනැඟි මිණිපලඟක් නිසා කරන යුඬයෙහි නස්නා බොහෝ නයින් දැක, ඔවුන් කෙරෙහි උපන් මහාකරුණාවෙන් පුර්වභක්තියෙහි දෙවුරම් වෙහෙරින් නික්ම, දෙවුරම් දොරටුව සමීපයෙහි පිහිටි කිරිපලු රුක අරක් ගත් සමිඬි සුමන නම් දිව්‍යරාජයා විසින් උදුරා සිරසට කරන ලද එම කිරිපලු රුක් නමැති ඉදුමිණි නිල් සේසත් ධරා නිල් මේ කුළක් යට ගමන් ගත් පුර්ණ චන්ද්‍රයගේ ලීලා පරදවමින්, ආකාශයෙන් ම මණිනාග දිවයිනට වැඩ ඝොර වූ යුද්ධයට පටන් ගත් නාගසේනාවට පෙනි අහස පලග් බැද වැඩහිඳ, නො එක් පෙළහර දක්වා සාමග්‍රිතාවට නිසි වූ බණ වදාරා, දේශනා නමැති අමෘත වර්ෂායෙන් නයින්ගේ කෝපාග්නි සන් හිඳුවා සමගි වූ දෙමයිල් නාරජුන් විසින් පිළිගන්වන ලද මිණිපලඟ මතුයෙහි වැඩහිද, ඔවුන් විසින් ම පිළිගන්වන ලද දිව්‍යභෝජන වළදා, අනුමෙවෙනි බණ වදාරා, අසු කෙළක් නයින් ශරණශිලයෙහි පිහිටුවා මතු ම දුටුවා සේ වදුව - පුදව යි කිරිපලු රුක හා සමග මිණිපලඟ නයින්ට ම පාවාදී මෙසේ දෙවන ධාතු ප්‍රතිෂ්ඨාවෙන් ලක්දිවට අරක් දී දෙවුරම් වෙහෙර ම වැඩි සේක.

මෙසේ තමන් වහන්සේ මොහොතක් කල් වැඩහුන් ආසන යට පවා ශාසනාන්තය දක්වා දිව්‍යනාගරාජයන් විසින් කරන ලද පුජා මහිම ඇති හෙයිනුත් මාගේ බුදුහු අර්හත් නම් වන සේක.

෴ පූජාවලිය | සම්‍යක් ප්‍රතිපත්ති පූජා කථා ෴

Sunday, January 29, 2012

ප්‍රථමාගමන කථා

තවද: සතර වනු ව බුදු වූ අප මහා ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ බුදු වූ නව වන මස උරුවේලා නම් දනව්වෙහි වැඩහිඳ මතු මාගේ ශාසනය මා අයාමෙහි නිර්මල කොට කොයි පිහිටා දෝ හෝයි බලා වදාරා මේ ශ්‍රී ලඞ්කාද්වීපය දැක ඒ දැන් යක්ෂයන්ට ම නිවාස වෙයි, දැන් ම මම ගොස් ඒ යක්ෂයන් ප්‍රලය කොට ශාසන ප්‍රතිෂ්ඨාවට ආධාර වන සේ අරක්ගන්මියි සිතා වදාරා දුරුතු මැදි පොහෝ දිනයෙහි ලක්දිවු වැඩ ශ්‍රී ලඞ්කාද්වීප නමැති ඒ පද්මයෙහි කර්ණිකාවක් බඳුවූ මණිභෙද නම් දනව්වෙහි ලඞ්කාඞ්ගනාව පලන් මුක්තාහාරයක් බඳු වූ මහා වාලුකා නම් ගඞ්ගාව සමීපයෙහි දිග තුන් යොදුන්, පුළුල යොදුන් පමණ ඇති මහා නාගවන නම් උද්‍යානයෙහි කඳවුරු බැඳ අතුරු නො දී සතුරුව හුන් මහා යක්ෂ කඳවුරට වැඩ ආකාශයෙහි සිට අහස පොළොව ගුගුරුවා යක්ෂයන් තැති ගන්වා පෙනී අපටත් තිලින් වැද හිඳිනා තරම් අවකාශයක් දෙවයි වදාළ සේක. එ වේලෙහි යක්ෂයෝ මේ උයන කුඩා හෙයින් සියුම් වෙස් මවා ගෙන ගැහැටි ගැහැටි වසම්හ, භවත්නි! තොපට කෙසේ අවකාශයක් දෙමෝ දැයි කීහ. එ වේලෙහි බුදුහු සියලඟ දුමවා දුම්කඳු හරනට පටන් ගත් සේක. එ වේලෙහි යක්ෂයෝ දුමින් පීඩා විඳ මොහු මහා ඍඬිවන්ත කෙනෙක, දැන්දක් දිලිහී ගියෝ නම් අප හැම දවා අළුමිටක් කරවා පියති, බිමක් අරුම්හයි මන්ත්‍රණය කොට ඔවුනොවුන් ඇඟ වැතිර සම්කඩකට බිම් හැර මහතාණෙනි! මේ අවකාශයෙහි වැඩහිඳුව, අපට අභය දානය දෙවයි යාච්ඤා කළාහ. ඉක්බිත්තෙන් බුදුහු සඟල සිවුර සතරපටින් අතුට පුර්වදිග් බලා වැඩහිඳ තෙජොකසින සමාපත්තියට සමවැද සතරදිගින් ගිනිකඳු සතරක් මවා යක්ෂයන් කරා මෙහෙයූ සේක. එ කෙණෙහි ගිනි ගුගුරා දිවත් දිවත් යක්ෂයෝ ගිනි භයින් වෙවුලා ආදි සම්කඩකට බිම් දීගත නුහුණුවෝ තුන් යොදුන් උද්‍යාන භූමිය බුදුන්ට ම අවකාශ කොට පිටතට දිවනදෑ, ගිනි ගුගුරා දිවන හෙයින් ලඞ්කාද්වීපය මුළුල්ලෙහි නො එක් පර්වත වන දුර්ගවලට වැද ගිය ගිය තැන්හි ම ගිනිකඳු ම දිවන හෙයින්, මේ සා මහත් ලඞ්කාද්වීපයෙහි අල්ලක් සා අභයස්ථානයකුත් නො ලදින් සියලු යක්ෂයෝ ම මුහුදු බත් වන්නට පටන් ගත්හ. එ වේලෙහි ස්වාමිදරුවෝ යක්ෂයන් කෙරෙහි අනුකම්පා ඇති ව යග්ගිරි දිවයින අධිෂ්ඨාන කොට ගෙන්වා යක්ෂයන් ඊට නංවා නිදුක් කොට දුරු කළ සේක.

ඉක්බිත්තෙන් සමනොළ සමන් දෙවි රජ්ජුරුවන් ආදී වූ ලක්දිව ඒ ඒ පර්වතවල, වෘක්ෂවල අරක් ගෙන වසන දිව්‍යසේනාව අවුත් බුදුන් පිරිවරා වැඳ නො එක් පූජා භාණ්ඩ ගෙන සිටියහ. එ කෙණෙහි බුදුහු බණ වදාරා ශතතහශ්‍ර දෙවියන් සසරින් මුදා වදාළ සේක. එ වේලෙහි සෝවාන් වූ සමන් දෙවි රජ්ජුරුවෝ බුදුන් වැඳ සිට ස්වාමීනි! නුඹවහන්සේගේ බුද්ධෝත්පාදය මුළුල්ලෙහි මේ ලක්දිව යක්ෂවාස නො වන පරිද්දෙනුත්, අප වැඳ පුදා ගන්නා පරිද්දෙනුත්, පාරිභෝගික ධාතුවක් දේවා වදාළ මැනවැ යි ආරාධනා කළහ. එ වේලෙහි ස්වාමිදරුවෝ සුරක්ත වූ ශ්‍රීහස්තයෙන් ශිරොධාතුව පිරිමැද කේශධාතු මිටක් දී වදාළ සේක. සමන්දෙවි රජ්ජුරුවෝ රුවන්කරඬුයෙකින් කේශධාතු පිළිගෙන බුදුන් වැඩහුන්නාවූ ස්ථානයෙහි රුවන් රැසක් පිටට වඩා සත් රියන් උස ඉඳුනිල්මිණි කරඬුයෙකින් වසා, අප්‍රමාණ වූ දිව්‍යගන්ධ කුසුමාදියෙන් පුජා කළහ. මෙසේ බුදුහු පළමුවන ධාතු ප්‍රතිෂ්ඨාව කොට ලක්දිව සිසාරා තුන්යලක් ප්‍රදක්ෂිණා කිරීමෙන් අරක් දී වේළුවනාරාමයට වැඩි සේක. පසු ව සරභූ නම් මහතෙර කෙනකුන් වහන්සේ බුදුන්ගේ ශ්‍රීවාධාතුව වඩා මේඝවර්ණ වූ පාෂාණයෙන් දොළොස් රියන් උස ඒ වසා සල දාගබක් මවා මහත් වූ පුජා කළ සේක. පසු ව චූලාභය නම් රජෙක් ඒ මතුයෙහි තිස්රියන් මහසෑයක් බඳවා භෝග පමණින් පුජා කළේය. පසු ව දුටුගැමුණු රජ ඒ වසා අසූරියන් උස මහසෑයක් බඳවා ඝනරන් පතින් වසා ධන පමණින් පුජා කළේ ය. එසේ හෙයින් කීයේ මැ නෝ මහාවංශයෙහි:
නෙකෙසං පාණිකොටීනං - ධම්මාභිසමයො අහු,
සරණේසු ච සිලේසු - ඨිතා ආසුං අසංඛියා.

සොතාපත්තිථලං පත්වා - සෙලෙ සුමනකූටකේ,
මහා සුමන දේවින්දො - පූජීයං යාවි පූඡියං.

සිරං පරාමසිත්වාන - නීලාමලසිරොරුහො,
පාණිමත්තෙ අදා කෙසෙ - තස්ස පාණිහිතො ජිනො.

සො තං සුවණ්ණචඬ්ගොට - වරෙනාදාය සත්ථුනො,
නිසින්නට්ඨාන රචිතෙ - නානාරතන සඤ්චයෙ.

උච්චතො සත්තරතනෙ - ඨපෙත්වානෙ සිරොරුහෙ,
තං ඉන්දනිල ථූපෙන - පිදහෙසි නමස්සි ච.

එවමච්චායිකං කම්මං - කරොන්තා ච ගුණාකරා,
කරොන්ති පුඤ්ඤං සප්පඤ්ඤා - සංසාර භය භිරුකා-යි
මෙසේ තමන් වහන්සේගේ ඉසින් හළ කෙස් පමණකට පවා මේ සා මහත් පුජා ලත් හෙයිනුත්, එසේ වූ පුජා විඳීමට සුදුසු හෙයිනුත් මාගේ බුදුහු අර්හත් නම් වන සේක.

෴ පූජාවලිය | සම්‍යක් ප්‍රතිපත්ති පූජා කථා ෴
ශ්‍රී ලංකාවේ සත් වන විධායක ජනාධිපති නන්දසේන ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂ මහතා අද (ඉල් අව සතවක දා) උදෑසන සර්වඥයන් වහන්සේගේ ද්‍රෝණයක් ශාරීරික ධාතූන් වහන්සේලා වැඩ සිටින අනුරාධපුර රුවන්වැලි මහා සෑ රදුන් අභියස සම්බුද්ධ පා පහසින් පවිත්‍ර වූ ජය භූමියේ සිට ජනාධිපතිධුරයේ ප්‍රතිඥා දීමෙන් අනතුරුව ජාතිය අමතා කළ ප්‍රකාශය.


එතුමාට දෙතිස් කතාවේ උණුසුම් සුභ පැතුම් !
තෙරුවන් සරණින් සියළුම දෙවි රැකවරණින් සියලු කටයුතු සාර්ථක වේවා !