සත්ත්වයින් යනු ජීවීන්ද? ජීවීන් යනු සත්ත්වයින්ද?

ජීවීන්හට පොදු වූ ලක්ශණ රාශියක් හා ඒ මගින් ජීවින් අජීවීන්ගෙන් වෙන්කොට ගත හැකි වගක් අපි කුඩා කාලයේදීම උගත්තෙමු.

ගලක් ?

ඒ අනුව ජීවීන් ආහාර ගනියි, ස්වසනය කරයි, තම වර්ගයා බෝ කරයි ආදී වශයෙන් වූ පොදු ලක්ෂණ භාවිතා කරමින් ජීවීන් අජීවීන්ගෙන් වෙන්කර ගැනීමේ ශාස්ත්‍රය අපි උගත්තෙමු. ඒ අනුව ගස් වැල්ද සතා සීපාවාද ඇසට නොපෙනෙන කුඩා කෘමිසතා හා අන්වීක්ශීය ක්ශුද්‍ර ජීවියා දක්වාද ජීවීන් ලෙස අපි පැහැදිලිවම ශාත්‍රානුකූලව හඳුනා ගතිමු. එසේම ඒ ජීවීන් ජීවත් වන බවත් උන් තුල ජීවයක් ඇති බවත් ඒ ජීවය හානි වීමෙන් මරණයට පත් වන බවත් ඇසින් දැක, කනින් අසා, අතින් ස්පර්ශ කොට නුවනින් වටහා ගතිමු. තවත් කුමක්ද, මේ සියළු දෙනා ජීවීන්මය එය අපි ප්‍රත්‍යක්ශයෙන් දනිමු.

නෑ, ගල් ආදෙක් !

එහෙත් අද වන විට නූතන විද්‍යාව ජීවී අජීවි වෙන් කිරීමෙහි නිර්නායක ගැන පැහැදිලි කිරීමකින් වැලකී සිටිති. එසේනම්, මෙසෙ අප ප්‍රත්‍යක්ශ කල දැනුම සත්‍යයද?

මේ පිළිබඳව ධර්මානුකූලව සලකා බැලීමෙන් වෙනත්ම මානයකින් මේ කරුන විග්‍රහ කල හැකි බවක් මට වැටහේ.

ශ්‍රී බුද්ධ වර්ෂ 2560 ක් වූ වෙසක් මස අව අටවක නම් තිථිය ලත් සඳු දින ෴

ලෝකය කවරාකාරද...

නා නා පෙදෙස් වල විසූ ජනයා ලෝකය මෙසේ වේ යැයි නා නා කතා ගෙතූහ. ලෝකය කවරාකාරදැයි ඒ ඒ සංස්කෘතීන්ට, ඒ ඒ ශිෂ්ඨාචාර වලට අනන්‍ය වූ ආවේනික හැඩයක් වෙයි. ලෝකයේ සම්භවය ගැනත් ලෝක විනාශය ගැනත් එවැනිම කතාන්තර වෙයි. නිදසුනක් ලෙස, පැරණි චීන්නු ලෝකය ගැන ගෙතූ කතාව පැරණි මිසරයින්, නැතිනම් ග්‍රීකයින් ඒ ගැන ගෙතූ කතාවට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස් වේ. පැරණි ජම්බුද්වීපවාසීහු ද තමන්ට ආවේනික කතා කිහිපයක්ම ලෝකය ගැන ගොඩ නැගූහ. සිංහලයින් සතුව පවා එවැනි අදහස් නොතිබෙන්නට හේතුවක් නැත. සක්වල සිතියම, තාරකා දොරටුව වැනි හැඳින්වීම් විවිධ ගුරුකුල විසින් ලබා දෙන ලද, අනුරපුරයෙන් හමු වූ රේඛා සටහන ඇතැම් විටෙක මෙවැනි චිත්‍රයක් විය හැක.

ඒ අප මීට වසරකට පමණ පෙර පල කෙරුණු ලිපියක කොටසක්. පහත දැක්වෙන්නේ ඒ සමග පල කරන්නට යෙදුනු රූපයයි.

මේ කුමක්ද

ඒ අපේ පැරැන්ණන් විසින් ලෝකය දුටු ආකාරය යයි සමහරු කියත්. එසේම පුරාණ ජම්බුද්වීපවාසින් විසින් 'සක්වල' නමින් හඳුන්වන්නට යෙදුනු සමස්ථ ලෝක ධාතු වල එකතුව ගැනත් අපි වෙනත් ලිපියක හඳුනා ගත්තෙමු. පහත දැක්වෙන්නේ ඒ රූපයයි.

සක්වල

ලෝකයේ අනෙක් ජාතීන්ට තම තමන්ගේ ලෝක තිබිණිද? තිබිණි නම් ඒවා කවරාකාරද යන්න පිළිබඳ අද අවධානය යොමු කරමු.

ශ්‍රී බුද්ධ වර්ෂ 2558 ක් වූ උඳුවප් අව පෑලවිය නම් තිථිය ලත් ඉරුදින ෴

සරසවිගතවීම සහ ආරණ්‍යගතවීම

වැඩි කතාවක් ඕනේ නෑ, අද දෙතිස් කතාවේ පල වෙන්නේ කතාවක්වත් නොවන නිසා. විස්තර කරන්න ගියෝතින් මේ මුලු ලිපියම පලක් නෑ. ඒ නිසා කෙළින්ම කාරණේට බහිමු. පහත දැක්වෙන රචනය සරසවි සිසුවෙකුගේ බව පමණක් මෙහිලා සඳහන් කරමු.

ජිවිතාවබෝධය

ශ්‍රී බුද්ධ වර්ෂ 2558 ක් වූ බිනර අව සතවක නම් තිථිය ලත් සඳු දින ෴

ආරණ්‍යගත වීම

සමාධිගත අවබෝධයකින් තොර දැනුම ... (3)

ශ්‍රී බුද්ධ වර්ෂ 2558 ක් වූ පොසොන් අව එකොළොස්වක නම් තිථිය ලත් සඳුදින ෴

හැඳින්වීම

පිළිගැනීම සදහා නොව විමසීම සදහාමය!!.

මෙම ලිපියෙහි අන්තර්ගතය බොහෝ විවේචන, සාකච්චා සහ නිර්දය වාග් ප්‍රහාර දක්වා ගමන් කලහැකිය. ඒ සදහා මෙහි කරුණු හැකිතාක් පාටකයන් අතරට ගමන් කල යුතුය. එවැනි සමාජීය වැදගත් කමක් ඔබ දකීනම් ඒ සදහා ඔබගේ දායකත්වය අගයමු. අප බොහෝවිට සදහන් කරන පරිදිම අපට දැනුමට අයිතියක් කීමේ හෝ අපගේ දැනුම පමණක් විශිෂ්ට වේ, එයම ඒ ආකාරයෙන්ම අන්‍යන්ද දැරිය යුතුය යන අදහසක් හෝ අපට නැත. අපට අවශ්‍ය වන්නේ විනාශකාරී චින්තනය වෙනුවට එහි විනාශකාරී බව පැහැදිළිව දැකිය හැකි සහ අප පැරණි දැනුම වඩා නිවැරදිව විග්‍රහ වන චින්තනයක් කරා ගමන්කිරීමට යම් හෝ සාකච්චාවක් ඇරබීම වේ.

සටහන: මෙම ලිපිය මීට පෙර පල වූ ලිපි ද්විත්වය හා බැඳේ

පළමු කොටස
දෙවන කොටස

සමාධිගත අවබෝධයකින් තොර දැනුම අවිද්‍යාවේ මාවත වේ - තෙවන කොටස

සමාධිගත අවබෝධයකින් තොර දැනුම ... (2)

ශ්‍රී බුද්ධ වර්ෂ 2558 ක් වූ පොසොන් අව දසවක නම් තිථිය ලත් රිවිදින ෴

හැඳින්වීම

පිළිගැනීම සදහා නොව විමසීම සදහාමය!!.

මෙම ලිපියෙහි අන්තර්ගතය බොහෝ විවේචන, සාකච්චා සහ නිර්දය වාග් ප්‍රහාර දක්වා ගමන් කලහැකිය. ඒ සදහා මෙහි කරුණු හැකිතාක් පාටකයන් අතරට ගමන් කල යුතුය. එවැනි සමාජීය වැදගත් කමක් ඔබ දකීනම් ඒ සදහා ඔබගේ දායකත්වය අගයමු. අප බොහෝවිට සදහන් කරන පරිදිම අපට දැනුමට අයිතියක් කීමේ හෝ අපගේ දැනුම පමණක් විශිෂ්ට වේ, එයම ඒ ආකාරයෙන්ම අන්‍යන්ද දැරිය යුතුය යන අදහසක් හෝ අපට නැත. අපට අවශ්‍ය වන්නේ විනාශකාරී චින්තනය වෙනුවට එහි විනාශකාරී බව පැහැදිළිව දැකිය හැකි සහ අප පැරණි දැනුම වඩා නිවැරදිව විග්‍රහ වන චින්තනයක් කරා ගමන්කිරීමට යම් හෝ සාකච්චාවක් ඇරබීම වේ.

සටහන: මෙම ලිපිය මීට පෙර ලිපිය හා බැඳේ

සමාධිගත අවබෝධයකින් තොර දැනුම අවිද්‍යාවේ මාවත වේ - දෙවන කොටස

සමාධිගත අවබෝධයකින් තොර දැනුම අවිද්‍යාවේ මාවත වේ !

ශ්‍රී බුද්ධ වර්ෂ 2558 ක් වූ පොසොන් අව නවවක නම් තිථිය ලත් ශනිදින ෴

හැඳින්වීම

පිළිගැනීම සදහා නොව විමසීම සදහාමය!!.

මෙම ලිපියෙහි අන්තර්ගතය බොහෝ විවේචන, සාකච්චා සහ නිර්දය වාග් ප්‍රහාර දක්වා ගමන් කලහැකිය. ඒ සදහා මෙහි කරුණු හැකිතාක් පාටකයන් අතරට ගමන් කල යුතුය. එවැනි සමාජීය වැදගත් කමක් ඔබ දකීනම් ඒ සදහා ඔබගේ දායකත්වය අගයමු. අප බොහෝවිට සදහන් කරන පරිදිම අපට දැනුමට අයිතියක් කීමේ හෝ අපගේ දැනුම පමණක් විශිෂ්ට වේ, එයම ඒ ආකාරයෙන්ම අන්‍යන්ද දැරිය යුතුය යන අදහසක් හෝ අපට නැත. අපට අවශ්‍ය වන්නේ විනාශකාරී චින්තනය වෙනුවට එහි විනාශකාරී බව පැහැදිළිව දැකිය හැකි සහ අප පැරණි දැනුම වඩා නිවැරදිව විග්‍රහ වන චින්තනයක් කරා ගමන්කිරීමට යම් හෝ සාකච්චාවක් ඇරබීම වේ.

මෙහි අඩංගු කරුණු, විශේෂයෙන් එක් එක් දැනුම් පද්දති අනෙක්වා සමග අනුරූප කිරීම් ආදිය අවසාන විග්‍රහ කිරීම් නොව අපගේ දැනුමේ පමණට කරන ලද විග්‍රහයන් පමණක් වේ. ඔබට ඒ සදහා යම් එකතු කිරීම් කපා හැරීම් ඇත්නම් එයටද විවුර්ථ වේ. තවද මෙහි අන්තර්ගතය තුල බොහෝ ප්‍රවාද (Theory ) ඇති බව අප දනිමු. ඒ ඔස්සේ ගමන් කිරීමට අවශ්‍ය අයට සහය දීමටද (වැඩිදුරටත් විග්‍රහ කිරීම් මගින්) අප සුදානම්ය. ඔබ කලයුත්තේ අපගේ අරමුණ ( එනම් වඩාත් හොඳ සමාජයක් ගොඩනැගීම) වෙනුවෙන් එය යොදාගැනීම පමණකි. මෙහි අඩංගු කරුණු හුදු නිරීක්ෂණ හෝ හුදු හිතළු පමණක් නොවන බවද අවධාරණය කල යුතුය.

සමාධිගත අවබෝධයකින් තොර දැනුම අවිද්‍යාවේ මාවත වේ - පළමු කොටස

මංමුලා වූ බටහිර දැනුම ! ප්‍රශ්න සහ පිළිතුරු

ශ්‍රී බුද්ධ වර්ෂ 2558 ක් වූ වෙසක් අව විසේනිය නම් තිථිය ලත් සඳු දින ෴

මංමුලා වූ බටහිර දැනුම ! ලිපියට ලැබුණු ප්‍රතිචාර අරභයා ලේඛකයාගේ පිළිතුරු මේ ලිපියේ සංග්‍රහ වේ.

මෙයට අදාළ මූලික ලිපිය මෙතැනින් කියැවිය හැකිය.

පෛතගරස් නිරූපනය කරන නූතන චිත්‍රයක්

පෛතගරස් පිළිබඳ සංවාදය

ප්‍රතිචාරය 1 - ජොසෙෆ් (මැයි 8 දින): ඇත්තම කියනවානම් පෛතගරස් ගැන මේ කියන කතාව මුළුමහත් ග්‍රීසියටම කල අපහාසයක් කොට සිතමි. භාරතීයයන්ට මෙන් ග්‍රීකයන්ට ද අනන්‍යතාවයක් හා අභිමානයක් හිමිය. සියල්ල එක මූලයකින් (දෙවියන් වහන්සේ) ඇරඹුනා යැයි සිතන මුග්ධ පණ්ඩිතයෙකුට පමණි මෙවැනි තකතීරු ගවේෂණයක් (අනාර්ය පර්යේෂණ) කිරීමට හිත හදා ගත හැක්කේ.

අප අත්දුටු අනර්ගම ගනයේ එහෙත් සුළු දෝෂ සහිත අදහස් දැක්වීම මෙය වේ. මෙහි දෝෂයක් ඇත්නම් ඒ "ඇත්තම කියනවානම් පෛතගරස් ගැන මේ කියන කතාව මුළුමහත් ග්‍රීසියටම කල අපහාසයක් කොට සිතමි." වැකියේ යෙදෙන "අපහාසයක් කොට සිතමි" යන කොටසේය. යමෙකුගේ අදහසක් ඍජුව විවේචනය කල යුතුනම් එය කල යුතුමය. නමුත් එහිදී පුද්ගලික මතය මත යැපීම අනුමත නොකරන්නෙමු. ඉන් නොනැවතී එම මතය නිවැරදි යයි ගෙන ඉදිරියට ගෙනයන තර්කය තමාගේ පණ්ඩිත බව හුවා දැක්වීමට විනා අන්‍යන්ගේ හිතසුව පිණිස වන්නක් විය හැකිද?

මංමුලා වූ බටහිර දැනුම !

ශ්‍රී බුද්ධ වර්ෂ 2557 ක් වූ බක් අව තුදුස්වක නම් තිථිය ලත් සඳු දින.

ලිපි කෙටි කරන ලෙස ඉල්ලීම් බොහෝ බැවින් අප හැකිතාක් කෙටියෙන් විමසීමක් කිරීමට උත්සහ කරමු. මෙහි බාහිර සබැදි නොකියවා නියම ලෙස අපගේ අදහස් ඔබට ග්‍රහණය වනු ඇතැයි නොසිතමි.

බටහිර යම්කිසි සැලකිය හැකි දැනුමක් නිර්මාණය වන්නේ පයිතගරස්‌ නම් ග්‍රීක දාර්ශනිකයාගෙන් පසුවය. නමුත් අපට හමුවූ කරුණු අනුව ඔහුද පෙරදිග දැනුමේ අභාසය ලද, වඩාත් නිවැරදිව පවසන්නේ නම් අප මහා බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සරණ ගිය මහ රහතන් වහන්සේ නමක් බවය!. පයිතගරස්‌ගේ චින්තනය ලෙස හැදින්වෙන මෙම ඉගැන්වීම්, යම් හේතුවක් හෝ හේතූන් නිසා ගණිත දැනුම තුලට බුදුදහම ඇතුල්කොට කරන ලද ඉගැන්වීම් බවද අපට දැඩි වෙහෙසකින් තොරව පැහැදිලි කල හැකිය. ඉන්පසුව ක්‍රමයෙන් දියුණුවක් ලබමින් පැමිණ ඇති මෙම චින්තනය, ඉන්දියාවේදී මෙන්ම, පසුව ඇතිවූ මුස්ලිම් ආක්‍රමණයකින් අග මුල අහිමි වන තරමටම විනාස කර ඇති බවක් පෙනේ.

මනු ලොවින් දෙව්ලොවට

ශ්‍රී බුද්ධ වර්ෂ 2557 ක් වූ නවම් පුර පසළොස්වක නම් තිථිය ලත් කිවි දින.

බෞද්ධ සූත්‍ර ඇසුරේ අප දකින සක්වල (හෙවත් චක්‍රාවාටය) බටහිර විද්‍යාවේ අපට උගන්වන 'චක්‍රාවාට' වලින් වෙනස් වන බව අප 'දෙව්ලොවින් මනු ලොවට' ලිපියේදී විස්තර කළෙමු. ඒ සක්වළ කවරාකාර දැයි 'සත්කුළු පව් වළලු මතින්' යන ලිපියෙන් විමසා බැලුවෙමු. සත්කුළු පව් සහ සත් සමුදුර ගැනත්, සතරමහාද්වීපය ගැනත් සාකච්චා කළෙමු. මේ ලිපි පෙළ අවසන් කරමින් අද ඒ ගැන වැඩිදුර විමසමු.

මේ කුමක් විය හැකිද?

බෞද්ධ "සක්වළ" යනු රොටියක් වැනි ද්විමාන තැටියක් නොවේ. වෙනත් අයුරකින් පැහැදිළි කළහොත් එය සෞර ග්‍රහ මණ්ඩලය වැනි දළ ඉලිප්සාකාර ව්‍යුහයක් හෝ ක්‍ෂිරපථ මන්දාකිණිය වැනි ද්විත්ව සර්පිලාකාර ව්‍යුහයක් හෝ නොවේ. අපේ සාහිත්‍යයේ හමුවන සක්වළ සැකැස්ම ඉහල සහ පහළ දිශා වලටත් විහිදේ.

සත්කුළු පව් වළලු මතින්

ශ්‍රී බුද්ධ වර්ෂ 2557 ක් වූ උඳුවප් පුර පසළොස්වක නම් තිථිය ලත් සඳු දින.

මහාචාර්‍ය චන්දන ජයරත්න 'චක්‍රාවාටය' සොයා ගත් විද්‍යාඥයා බව අසන්නන්ට දැනෙන සේ රූපවාහිනියේ දේශන දීමට සමත්ය. එතුමාට අනුව බටහිර විද්‍යාඥයින් විසින් දැන් දැන් ප්‍රකාශ කෙරෙන්නේ තිලෝගුරු බුදු රජාණන් වහන්සේ විසින් මීට වසර දෙදහස් හයසියයකට පෙර බුදුනුවණින් අවබෝධ කර දෑමය. උන් වහන්සේ අවබෝධ කර ගත් ද්විසහස්සී ලෝක ධාතු, ත්‍රිසහස්සී ලෝකධාතු ඈ සංකීර්ණ දේ බටහිර විද්‍යාව විසින් තවම සොයාගෙන නැති බව කොළොඹ විශ්ව විද්‍යාලයේ භෞතිකවිද්‍යා අධ්‍යනාංශයේ මහාචාර්‍යවරයා අපට කියා දෙයි. උගත් මහාචාර්‍යතුමා කියන දේ හරිද? නැතිනම් බුදු දහම 'චක්‍රාවාට' ලෙස හඳුන්වන්නේ වෙනත් කිසිවක්ද?

මේ බෙරයක් පමණක්මද

සත්කුළුපව් වළලු මතින් ලොවට වඩින හිරු
සත් සමුදුරු වළලු දියෙන් කිමිද නහන හිරු
සත් රුවනින් කිරණ තනා එළිය ගෙනෙන හිරු
සිත් තුල ඇති අඳුර මකන් එළිය පිරුණ හිරු

ඒ පණ්ඩිත අමරදේවයන් විසින් ගැයෙන මියුරු ගීයක මුල් පද පෙළ.

සත්ගිරිකුළු හිස එපිටිං - සත්මහසමුදුර එපිටිං
සක්වල දේශය එපිටිං - එන වන බමරෝ, එන වන බමරෝ...

විශාරද ටී.ඇම් ජයරත්නයි එසේ ගයන්නේ.

සත් සමුදුරු තරණය කර ආවා
සත්කුළු පව් අතරින් දිව ආවා
තරු එළියෙන් පියවර මැන ආවා
ඔබව සොයා ආවා

මෙසේ ගයන්නී විශාරද නන්දා මාලිනිය.

ඉහත දැක්වූ සියළු ගීත වල කියැවෙන එක පොදු වස්තුවක් නම් සත්කුළුපව් සහ සත් සමුදුර වේ. සක්වල ගැන කියැවෙන බොහෝ තැන් වල සත්කුළුපව් සහ සත් සමුදුර ගැනද කියැවේ. සක්වල ගැන බොහෝ දේ කියන උගත් මහාචාර්‍යතුමා මේ ගැන නිහඬයි. සත්කුළුපව් යනු මොනවාද, ඒවා පිහිටියේ කොහිද? එසේම සත් සමුදුර යනු කුමක්ද, එය කොහි පිහිටියේද යන කරුණු ගැන මේ ලිපියෙන් මදක් විමසා බලමු.